Encephalitozoon Cuniculi bij het konijn.

Scheve kop bij het konijn. Deze ziekte wordt ook wel Encephalitozoon cuniculi, Encephalitozoonose, Noozemose of E. cuniculi genoemd.

De symptomen.

De hoofdsymptomen zijn:


  1. Hersenproblemen: oogproblemen, draainek of tollen om de lengte-as.
  2. Achterhandsproblemen: slappe of verlamde achterpoten.
  3. Blaas of nierproblemen.
  4. Uveitis of oogproblemen.
  5. Afvallen zonder aanwijsbare oorzaak.

Hersenproblemen bij het konijn:

  1. Draainek: torticollis of een scheve kop (= head tilt).
  2. Tollen: rolneigingen om de lengteas van het konijn.
  3. Oogproblemen: nystagmus = het ritmisch heen en weer bewegen van de oogbol.
  4. Hersenproblemen: epileptiforme aanvallen, zwaaibewegingen met het hoofd.

Problemen aan de achterpoten van het konijn:

  1. Parese posterior = trekken of slepen met een of beide achterpoten.
  2. Paralyse posterior = verlamming van de achterhand.
  3. Ataxie = ongecontroleerde bewegingen van de achterhand en omvallen.

Trekken met rechtsachter.

Nierproblemen:

  1. Urinebrand. Door een blaasinnervatieprobleem lekt het konijn urine over de achterpoten en buikwand.
  2. PU/ PD door nierschade, dit door veel drinken en plassen.

Positieve bloedtiter voor E. cuniculi: de titer is 1:2560 .

Behandeling.

Er wordt bloed afgenomen van het konijn wat verdacht is van encephalitozoonose en dit bloed wordt onderzocht op het voorkomen van antilichamen tegen E. cuniculi.

Vervolgens wordt het konijn behandeld met Panacur (= fenbendazol in een dosering van 20 mg/kg LG) en na 1 maand wordt het bloed van het konijn weer getest. Op die manier kun je zien of de behandeling bij het konijn niet alleen klinisch aanslaat (= het konijn wordt beter), maar ook of dit aan het aantal antilichamen in het bloed te zien is.

Waarom E. cuniculi neurologische verschijnselen geeft.

E. cuniculi tast zenuwcellen aan. Het nestelt zich in de hersenen, het evenwichtsorgaan en in het ruggemerg. Op deze manier geeft het afwijkingen aan de kop en de achterpoten van het konijn. Ook tast het de nieren en de zenuwcellen in de blaas van het konijn aan. Door de nierontsteking drinkt en plast het konijn veel en door de aantasting van de blaaszenuwen kan het konijn niet meer actief plassen en lekt het urine. Deze urine geeft een huidontsteking van de achterpoten en de onderbuik. Op de foto hieronder zie je een konijn met zijn poot slepen.

Trekken met rechtsachter.

De behandeling van E. cuniculi...

Afhankelijk van de verschijnselen worden de volgende medicijnen gebruikt:

Let op: de keuze voor het te gebruiken medicijn wordt bepaald door de symtomen die aanwezig zijn!

  1. Fenbendazol = Panacur (= dit medicijn helpt het lichaam de protozoa bestrijden).
  2. Dexamethason injecties gedurende 3 dagen (om reactie en zwelling af te remmen, ook zijn er onderzoeken die aantonen dat de werking van Panacur versterkt wordt in de eerste behandeldagen.
  3. Na 3 dagen krijgt het konijn metacam (= een pijnstiller en ontstekingsremmer). Dit kan namelijk niet samen met dexamethason.
  4. Vitamine B injecties (om de zenuwcellen te laten herstellen).
  5. Duplocilline of baytril (= antibiotica).
  6. Carbachol (= als er een blaasverlamming aanwezig is).
  7. Stille darm: indien het konijn niet eet of poept zal dit worden behandeld.
  8. Gedurende 3 dagen wordt het konijn in de opname geplaatst. Aangezien de dexamethason IV en de vitamine B injecties pijnlijk zijn, is het advies van Dierenkliniek Wilhelminapark om het konijn gedurende 3 dagen te hospitaliseren.

NB: Er zijn bijna geen geregistreerde diergeneesmiddelen voor konijnen. De hierboven beschreven diergeneesmiddelen zijn geregistreerd voor het gebruik bij de hond of de kat.

Besmetting...

Besmetting kan plaatsvinden van het ene naar het andere konijn via de urine (= horizontaal) of via de baarmoeder van moeder naar kind (= verticaal). Infecties kunnen latent aanwezig blijven zonder klinische verschijnselen tot een moment waarop de weerstand minder is en er wel verschijnselen optreden.

Het kan zijn dat het konijn af en toe met de poot trekt (parese) of urine verliest. Dit kan een paar dagen duren en kan dan weer weg gaan, maar vaak komt dit in een paar weken of in een paar maanden in ergere mate terug!

Bij welke leeftijd komt dit voor.

Er zijn meer oude konijnen die worden opgenomen met de ziekte Encephalitozoon Cuniculidan dan jonge konijnen. Soms zijn er in de anamnese ook wel stress momenten aan te wijzen waarna de ziekte zich openbaart. Denk aan een operatie of na het doormaken van een andere ziekte.

Extra info.


Zoonose

Er wordt gesproken van een zoonose aangezien een infectie met E. cuniculi bij mensen kan voorkomen. Niet alle mensen zijn vatbaar voor deze ziekte. Een E.cuniculi infectie is alleen aangetoond bij mensen met AIDS waarbij de weerstand minder is.

Wat is E. cuniculi?

Positieve bloedtiter voor E. cuniculi: de titer is 1:2560 .Encephalitozoon cuniculi is een protozoaire ziekte. Een protozoa is een heel klein organisme dat iets groter is dan een bacterie. ProtozoŽn kun je niet met het blote oog zien en kan je alleen aantonen met behulp van een microscoop. Er zijn bloedtesten voor het konijn beschikbaar die antilichamen ten aanzien van deze protozoa kunnen aantonen. Er wordt gesproken van een antilichaamtiter in het bloed. Zie plaatje hiernaast.

Onderzoek door Dierenkliniek Wilhelimapark

Pathologisch onderzoek.

We hebben een aantal konijnen gehad die een positieve bloedtiter hadden en het helaas niet gehaald hebben. Nadat ze overleden of ingeslapen waren hebben we ze ingestuurd voor onderzoek. Uit het pathologisch onderzoek bleek dat er inderdaad E. cuniculi in de hersenen aangetoond kon worden. Bij deze konijnen was ook een positieve bloedtiter.

Positieve pathologische uitslag van een konijn met symptomen en een positieve bloedtiter.

Dit is natuurlijk van groot belang voor het onderzoek: een konijn met symptomen, met daarbij een positieve titer in het bloed heeft ook daadwerkelijk aantoonbare parasieten in zijn of haar lichaam!

Bron:dierenkliniekwilhelminapark